Ik ben helemaal geen boeken lezer, wat ik wel graag doe is medische onderzoeken en studies lezen (elke gek zijn gebrek;-). Waar ik zeker op let, is dat er geen externe belangen zijn of opdrachtgevers die studies laten doen uit winstoogmerk. Zo stuitte ik op een studie waar ik graag wat over deel. We zijn allemaal bekend met het onderwerp: Schermgebruik, en nu specifiek dat van kinderen onder de 3 jaar met als gevolg ontwikkeling van atypische zintuiglijke verwerking. Poeh, dat is nogal wat. Maar voorkomen is beter dan genezen, dus vertel ik er hier graag wat meer over.

Schermen zijn een alternatieve realiteit geworden, waarbij de pandemie de overgang naar een levensstijl die wordt gedomineerd door schermen voor alle leeftijdsgroepen heeft versneld. Niet verwijtend bedoeld, meer een observatie; veel ouders kiezen gemakkelijk voor meer schermgebruik, vaak ter ontspanning voor zowel henzelf als hun kinderen.

Vorig jaar gepubliceerde gegevens in de studie met de titel: “Early-Life Digital Media Experiences and Development of Atypical Sensory Processing” beschrijven de uitdagingen die gepaard gaan met overmatige schermtijd voor zuigelingen en adolescenten. Wetenschappers benadrukken de aanzienlijke nadelen van schermen voor kinderen en pleiten ervoor om schermblootstelling volledig te vermijden tot minstens 3 jaar.

Schermtijd verandert het gedrag en de psychologie van baby’s

We hebben ze allemaal in huis, tablets, smartphones en laptops. Als er baby’s of adolescenten in huis zijn, zou je deze zo ver mogelijk van ze vandaan moeten houden. En dat geldt natuurlijk ook voor gebruik buitenshuis, in het zitje van de auto, buggy, of het boodschappenkarretje, in de kinderwagen, op de fiets of lopend op straat.

De studie schetst hoe het blootstellen van baby’s aan schermen hun vermogen om omringende informatie te verwerken, belemmert. De bevindingen geven aan dat zuigelingen en jonge kinderen ten minste de eerste twee jaar van hun leven sowieso al het gebruik van schermen moeten vermijden. Maar ouders wenden zich vaak tot schermen voor kinderonderwijs en vermaak. En zoals hierboven al beschreven, het leidt tot sensorische stoornissen zoals aandachtstekort-hyperactiviteitsstoornis (ADHD) en zelfs autisme.

N.B. Uit andere bronnen weet ik dat door schermgebruik kinderen veel minder op hun omgeving focussen, minder verbinding zoeken, minder (snel leren) praten, minder goed gezichtsuitdrukkingen kunnen interpreteren en hun dopamine aanmaak dusdanig verstoord is dat ze gewone activiteiten al niet meer boeiend vinden.

105% toename van sensorische problemen rond 3 jaar

De onderzoekers die verantwoordelijk waren voor het onderzoek analyseerden gegevens van 1.471 baby’s en kinderen jonger dan 2 jaar, met de nadruk op hun schermkijkgewoonten. De evaluatie van de ontwikkeling van de deelnemers na 33 maanden werd uitgevoerd via een vragenlijst die door ouders werd ingevuld.

De studie ontdekte een verband tussen schermtijd op 1-jarige leeftijd en een 105% verhoogde kans op sensorische verwerkingsproblemen in het derde levensjaar. Kinderen die in de babyjaren aan schermen worden blootgesteld, ervaren vaak taalproblemen, gedragsproblemen, probleemoplossende problemen en verstoorde slaap.

Daarnaast geeft het onderzoek aan dat elk extra dagelijks uur schermtijd rond de 18-maandsmarkering de kans op sensorische problemen met 23% verhoogt. De kans op nadelige uitkomsten neemt met 20% toe bij het 24-maandspunt.

Schermtijd verslechtert ook de gezondheid voor volwassenen

De meeste volwassenen van 60 jaar en ouder hoor je met weemoed over het schermloze tijdperk praten (ik ben een van die sentimentele ouderen). Maar evengoed zie ik opa’s en oma’s hun kleinkinderen ook telefoons geven. Terwijl een van de mooie dingen van grootouder zijn, naar mijn idee is, dat je veel meer dan met je eigen kinderen een diepe connectie met je kleinkinderen kunt krijgen. Gewoon omdat je (meestal) meer tijd hebt dan 20 jaar geleden. En natuurlijk gebruiken we allemaal onze telefoon, maar weet dat het licht dat door schermen wordt uitgezonden net zo verslavend voor volwassenen is als voor kinderen. En dat heeft allemaal met dopamine te maken, lees het blog Dopamine.

Je weet inmiddels wel dat ik het vaak over programmering heb. Ook hier is dat van toepassing. Niet alleen hebben de frequenties die van je scherm afkomen, of in een spel geprogrammeerd zijn, invloed op je eigen hersenfrequenties, maar juist in een staat van ontspanning (4-14 Hz) wordt alles, dus ook negatieve informatie, razendsnel opgeslagen. Weet je dan met wat voor informatie jouw kinds brein voorzien is? Er kan dus sprake zijn van manipulatie, alleen al via reclame. En vergeet niet als er iets spannends op het scherm gebeurt, iedereen, dus ook kinderen, cortisol als stresshormoon aanmaakt. Zes minuten cortisol aanmaak, schakelt je immuunsysteem voor uren uit !

Overmatige schermtijd, wat betekent zes of meer uur per dag, verhoogt tevens het risico op depressie. Het gebruik van sociale media is vooral schadelijk voor de psychologie van volwassenen. Beperk je schermtijd en je vermindert de kans op negatieve gezondheidsuitkomsten zoals slechte slaapkwaliteit, slapeloosheid, hoofdpijn, oogvermoeidheid, vergroeiing van de nek en verminderde- of veranderde- cognitieve werking aanzienlijk. Steeds meer kinderen hebben op jonge leeftijd een bril nodig omdat ze te dicht op het scherm zitten en hun oogspieren niet getraind worden. Ze kijken alleen maar recht vooruit en gebruiken nauwelijks hun oogspieren voor zijdelingse bewegingen Buiten spelen vraagt om ogen die snel van links naar rechts en van boven naar beneden kunnen kijken. Alleen dat al heeft een positieve invloed op het zenuwstelsel. De rest hoef ik denk ik niet uit te leggen…..

Fictie versus realiteit

De oude Griekse filosofen waarschuwden hun studenten en medestudenten terecht voor de gevaren van zelfs maar een korte tijd in fictieve werelden doorbrengen. Het is hoog tijd dat iedereen toegeeft dat schermen een verwrongen alternatieve realiteit vormen. Niet alleen komt er ongefilterd, en vaak zonder toezicht, van alles binnen, maar ook door de komst van AI kan een volwassene er al niet meer zeker van zijn dat alles wat ons gepresenteerd wordt echt is, laat staan een kind.

Tips om je schermtijd te verminderen

Je kunt je schermtijd als eerste verminderen door sociale banden te vormen en te versterken. Breng tijd door met familie, vrienden en kennissen face-to-face. Word lid van een lokale sociale club, schrijf je in voor een sportrecreatiecompetitie of volg een cursus volwasseneneducatie.

Als jij of je kind te veel tijd achter het scherm doorbrengen, zet dan een timer op je telefoon of gebruik een traditionele timer om je schermgebruik te beperken tot een paar sessies van 30 minuten per dag. (Het komt zelfs voor dat men in elkaars nabijheid communiceert via een telefoon, i.p.v. live met elkaar te praten). Als kinderen spelletjes doen via een scherm, laat hen dan een bord- of kaartspel doen. Of laat ze simpelweg buiten spelen. Las anders gewoon eens een schermloze dag in voor het hele gezin, even afkicken in het begin, maar naarmate je dit vaker doet hoe meer je echte ontspanning gaat ervaren. Volwassenen en/of kinderen zullen zich misschien eerst vervelen, maar geen betere manier om de creativiteit te stimuleren en uiteindelijk zelf iets te bedenken. Als je werk het gebruik van een computer of mobiel apparaat vereist – urenlang per dag- probeer dan pauzes te nemen, ga zo vaak mogelijk naar buiten en zorg zo veel mogelijk voor face-to-face contact. Lees ook de tips uit het vorige blog oogbeSCHERMing.

P.S. Weet je iemand die dit blog ook interessant zou vinden, deel het dan gerust.