Een fenomeen dat eigenlijk een overlevingsmechanisme is, maar in de huidige tijd dé oorzaak van de meeste welvaartsziekten zoals hart- en vaatziekten, hoge bloeddruk, diabetes, obesitas, PCOS en neurodegeneratieve aandoeningen.

Zo, om maar even met de deur in huis te vallen. Ben je er nog steeds? Dan leg ik graag even uit hoe het zit.

Allereerst is het handig om te weten wat insuline is; een hormoon dat in beta cellen in de alvleesklier wordt gemaakt, specifiek in de eilandjes van Langerhans. Het woord insuline is afgeleid van het Latijnse woord voor eiland: Insula.

Ten tweede moet ik even uitleggen wat koolhydraten zijn: suikers. Voorbeelden daarvan: Brood, Rijst, Groenten, Zetmeel (tarwe, aardappelen, tapioca, mais) Fruit, Suiker (dus ook koek, gebak) en Alcohol.

Suikers uit koolhydraten heten Glucose eenmaal via de darm opgenomen en in het bloed terecht gekomen. We spreken dan van bloedsuiker of bloedglucose.

Glucose wordt eenmaal in de cel gebruikt als brandstof. Maar hoe komt die Glucose vanuit het bloed nou in die cel, je raadt het misschien al, door insuline.

Hieronder een paar van de taken van insuline:

• Maakt eenmaal zelf in de cel het “deurtje” open om Glucose binnen te laten
• Zorgt ervoor dat Glucose wordt opgenomen door spier- en vetcellen
• Zorgt ervoor dat ongebruikte Glucose wordt opgeslagen in spier- en vetweefsel in de vorm van Glycogeen (reserve brandstof)
• Is betrokken bij de synthese van eiwitten en vetten.

Wat is de oorzaak van insulineresistentie?

Er zijn 2 uitleggen op basis van een overlevingsstrategie:

1. M.b.t het mensen ras: In de tijd dat we vooral in de zomer over voldoende voeding beschikten, sloeg ons lichaam een overdaad aan Glucose als vet op in vetcellen. Eenmaal in meer barre tijden met weinig voedsel of koude, konden we weer Glucose als brandstof vrijmaken uit die vetcellen. Was je dan NIET insulineresistent, kon je weliswaar een goed gespierd lichaam ontwikkelen, maar zat je in de winter zonder opgeslagen vet als brandstof en overleefde je het niet.
2. M.b.t. de cel: Als je koolhydraten eet, moeten die zo snel mogelijk vanuit de bloedbaan opgeslagen worden in weefsel, anders blijft het bloedsuiker hoog. Dat is heel nadelig voor ons systeem, dus slaat het lichaam het op. Dat kan op 2 manieren:
   • Je kunt 1500 calorieën opslaan in spieren en de lever. Je verbruikt zo’n 2000 calorieën per dag, dus je zou zeggen dat je op een bepaald moment wat tekort komt. Hoe overleef je dan?
   • Het meeste van de Glucose kan in een vet container opgeslagen worden. Insuline zorgt er dan voor dat Glucose in de vorm van vet opgeslagen wordt als reservebrandstof. Maar als we veel koolhydraten eten, de hele dag snacken of “grazen” zegt het lichaam op een bepaald moment stop, er moet niet nog meer in die vetcontainer anders barst ik. Want als die vetcellen beginnen te lekken heb je een probleem. Het vet gaat zich eerst rond de lever opbouwen en daarna steeds meer rond je organen. We noemen dat visceraal vet. Het lichaam zal steeds meer insuline proberen te produceren om die Glucose maar uit het bloed te krijgen. Want komt het bij je hersenen, kun je zelfs in coma raken omdat het giftig is voor je (denk maar aan diabetici die in coma raken). De vetcellen zullen een signaal in je lichaam verspreiden dat er weerstand/resistentie moet optreden tegen de insuline omdat de vetcontainer anders veel te vol wordt gepropt.

Men denkt dan dat het probleem de vetcellen zijn, en daarom zijn we allemaal huiverig voor vet. Maar het probleem is de hoge koolhydraat inname. Onderzoeken wijzen juist uit dat hoe meer verzadigde vetten je eet, hoe lager je insuline level wordt. Minder insulineresistentie betekent langer leven, minder hart- en vaatziekten en minder ontstekingen….en dus precies het tegenovergestelde van wat we horen, dat vet de boosdoener is. Vroeger kregen mensen een vette lever door overmatig alcoholgebruik (suiker), maar tegenwoordig hebben zelfs jonge kinderen al last van leververvetting en suikerziekte. En hiervan is de oorzaak insulineresistentie door teveel koolhydraten/suikers.

Het lichaam is dus enorm intelligent en weet precies wat het moet doen. En ook al is insulineresistentie een overlevingsmechanisme, we kennen geen barre winters meer zonder voldoende eten. Juist door onze moderne leefstijl (koolhydraatrijke voeding, veel eetmomenten, nauwelijks beweging) houdt die resistentie aan.

Er zijn misschien al wat klachten of symptomen geweest die je niet opgemerkt of genegeerd hebt. Lees even mee:

• Vermoeidheid/Lethargie
• Honger
• Verlangen naar suiker
• Brain fog
• Dip na het eten (vooral na de lunch)
• Drang naar zoet na het eten
• Gewrichtspijn
• Wakker maar niet uitgerust
• Hoge bloeddruk
• Cholesterol verhoogd
• Verhoogde triglyceriden
• Donkere “vlekken” in de nek rand, ellebogen en knieën
• Toename van moedervlekken
• Steelwratjes
• Acne
• Geen haren op je tenen
• Haargroei op ongewenste plaatsen
• Gezwollen enkels
• Gewichtstoename
• Buikvet
• Niet kunnen afvallen
• Moeilijk in slaap kunnen vallen
• Slaapapneu
• Vroege bijziendheid
• Slechte wondgenezing
• Angst, depressie
• Hormonale schommelingen
• Testosteron wordt omgezet in oestrogeen bij mannen (geen testosteron cremes gebruiken!!)
• Borstvorming bij mannen
• Erectiestoornissen
• Vrouwen worden meer mannelijk
• Onvruchtbaarheid
• PCOS

P.S. Je hoeft geen overgewicht te hebben om toch insulineresistentie te hebben.

Behandeling Westerse Geneeskunde:

Het probleem is dat men eigenlijk alleen maar kijkt naar de levels van Glucose in het bloed. Als die levels te hoog worden (en de diagnose pre-diabetes of diabetes wordt gesteld), probeert men die omlaag te krijgen door bijvoorbeeld Metformine te geven. Het helpt weliswaar de weefsels wat insuline gevoeliger te maken en dus helpt het initieel om de Glucose levels in het bloed te verlagen. Maar het echte probleem is dat we meer koolhydraten/suikers in het systeem gooien dan het kan verbranden. De Metformine zal een tijdelijk effect hebben, maar uiteindelijk verliest het zijn effect.

Een 2^e stap is dan dat er insuline gegeven wordt om de bloedsuikers te verlagen, maar de hoge insuline productie was nou net het probleem. In feite wordt je bloedsuiker iets verlaagd ten koste van je algehele gezondheid. Want door extra insuline te geven, zorgt men ervoor dat je aankomt (en nog veel meer). Insuline zorgt er immers voor dat er meer vetcellen gevuld kunnen worden.

Wat kun je zelf doen?

Ga je voor een laag calorie en laag vet dieet, gaat dit niet helpen want bij insulineresistentie ben je waarschijnlijk koolhydraat verslaafd doordat je bloedsuiker continu schommelt en je steeds maar trek of honger hebt. Overstappen op een ketogeen dieet en lage- of nauwelijks koolhydraat inname en intermitterend vasten, is de oplossing. In een volgend blog beschrijf ik wat dat inhoudt.

Je kunt je eventueel laten testen:

nuchter 6 mmol/L of lager moeten zijn en niet nuchter 7,7 mmol/L of lager

Veel belangrijker: HbA1C, de waardes zouden tussen de 20 en 42 mmol/L moeten liggen

Insuline zou nuchter 60 pmol/L moeten zijn en 2 uur na het drinken van een glucose drankje 410 pmol/L

Je kunt ook een HOMA-IR-index test doen. Deze zegt iets over de insulinespiegel in relatie tot de glucosewaarde op dat moment. Dit laat je nuchter bepalen, tegelijkertijd met een nuchtere glucosewaarde.

Je hoeft niet perse allerlei tests te laten doen, je kunt ook gewoon overgaan tot actie. Lees daarvoor mijn volgende blog over vasten.

P.S. Ken je iemand die dit blog interessant zou vinden, deel het dan gerust!

Thumbnail Image by wayhomestudio on Freepik